ATD staat voor “All Together in Dignity” (Allen samen in waardigheid). Oorspronkelijk is het de afkorting van Aide à Tout Détresse (Hulp in alle nood). Net als in andere landen was het in Nederland vaak moeilijk om deze franse afkorting uit te leggen. Er wordt immers gesuggereerd dat de beweging directe hulp of ondersteuning biedt, waarbij dan meestal aan materiële ondersteuning wordt gedacht. In verschillende Engelstalige landen werd al langere tijd de oorspronkelijke betekenis van de afkorting omgevormd tot “All Together in Dignity”omdat het beter uitdrukt waar de beweging voor wil staan. Nu heeft het internationale bestuur statutair deze nieuwe betekenis wereldwijd bekrachtigd en is, behalve in de geschiedenisboeken, alleen nog sprake van “All together in Dignity”.(In het frans nu « Agir Tous pour la Dignité » )
Het begrip ‘Vierde Wereld’ is eind jaren zestig uitgevonden door de grondlegger van de beweging: Joseph Wresinski en heeft een dubbele oorsprong. In 1952 gebruikte ene Afred Sauvy voor het eerst het begrip “Derde Wereld” waarmee hij de armste landen benoemde die streden voor hun onafhankelijkheid naast de twee blokken die elkaar in de koude oorlog het leven te na stonden. Afhankelijkheid en gebrek aan mogelijkheden om je stem te laten horen kende Joseph Wresinski ook vanuit zijn jeugd en van mensen die in armoede leven. Hij zocht al langer naar een manier om de armsten in elke samenleving, in welk land dan ook, een ‘geuzennaam’ te geven, een naam die uitdrukking gaf aan hun strijd voor onafhankelijkheid, erkenning en vertegenwoordiging.
Eind jaren zestig ontdekte Joseph Wresinski een klein boekje, voor het eerst uitgegeven in 1789 (herziene druk 1967) geschreven in het begin van de franse revolutie door de parlementariër Dufourny de Villiers, getiteld : Cahiers du Quatrième Ordre. Cahiers du quatrième ordre, celui des pauvres journaliers, des infirmes, des indigens, l’orde sacré des infortunés ou Correspondance philantropique entre les infortunés, les hommes sensibles, et les États généraux ... door M. Dufourny de Villiers.gepubliceerd in 1967 door Éditions d’histoire sociale in Parijs.
Deze Dufourny vocht in die tijd voor de vertegenwoordiging van de armsten die in 1789 afwezig waren binnen de Tiers d’État (een belangrijke vergadering van vertegenwoordigers van districten van waaruit de parlementariërs gekozen werden). Hij noemde deze niet-vertegenwoordigde groep de ‘Quatrième Ordre’ (de Vierde Stand). Dit waren dus de mensen die in erbarmelijke omstandigheden leefden. Uitgaande van de slogan van de Franse Revolutie ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap had Dufourny de Villiers opgemerkt dat deze waarden voornamelijk golden voor de drie officiële standen: de geestelijken, de adel en de burgerij. Een groot deel van het volk, en hun levensomstandigheden lieten deze standen in grote mate onverschillig. Als parlementariër trachtte Dufourny de armsten te vertegenwoordigen en ontketende een ware mobilisatie bij de burgerij om de armsten op te zoeken, hen om hun mening te vragen en deze op schrift te stellen. Dufourny heeft het allemaal niet mee mogen maken, zijn vierde stand kwam er niet en de armsten zouden nog lang op stemrecht moeten wachten.
Joseph Wresinski heeft zijn beweging de Vierde Wereld genoemd, geïnspireerd door het begrip derde wereld en de mobilisatie van Dufourny. Sindsdien staat Vierde Wereld voor de strijd van de armsten in elke samenleving. In veel landen hebben de armsten stemrecht en zijn vaak erkend als burgers. Joseph Wresisnki stelde daarentegen ten overstaan van de Commissie van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties dat de armsten vandaag de dag nog steeds niet de middelen hebben om van hun rechten gebruik te maken.
De ‘Vierde wereld’ heeft het woordenboek gehaald, maar krijgt ook negatieve bijklanken. Zullen we van naam veranderen ? ’ Nee toch’, zegt iemand als dit ter sprake komt tijdens een ontmoeting. ‘Niet de naam is het probleem, wel dat het gaat om mensen die met misprijzen bekeken worden. Ook een nieuwe naam zal ingehaald worden door het negatieve etiket dat mensen in armoede dragen’. Wat rest ons dan? Blijven hameren op de waardigheid van elke mens ! (M.T. Poppe uit België in 2008)
Vierde Wereld : All together in Dignity !